ОЦІНКА МЕХАНІЧНИХ ХАРАКТЕРИСТИК ГІБРИДНИХ КОМПОЗИЦІЙНИХ МАТЕРІАЛІВ ПРИ РОЗТЯГУ
DOI:
https://doi.org/10.18372/0370-2197.4(109).20759Ключові слова:
гібридний композит, розтяг, деформація, руйнування, випробуванняАнотація
Розглянуто поведінку міжшарових гібридних полімерних композитів (ГПК) на основі вугле- та склотканин при статичному розтягу з урахуванням особливостей їх деформування. Досліджено гібридні композити на основі вугле- та склотканин з різною схемою укладання шарів методом вакуумного формування. Встановлено, що деформація ГПК при розтягу в поздовжньому напрямку носить складний характер та супроводжується протіканням різних процесів, які домінують на певних стадіях подовження досліджуваного зразка під дією навантаження. Одержано діаграми деформування зразків ГПК, обґрунтовано їх нелінійний характер в діапазоні деформування 0,25-0,8%, що обумовлено зростанням концентрації напружень у полімерній матриці, інтенсифікацією пластичних деформацій та деформування матриці, що спричинює утворення мікротріщин в ній, відшарування міжфазної поверхні та передачу навантаження на армуючі волокна. Визначено дві точки розриву зразків при одноосьовому розтягу: перший розрив спричинений крихким руйнуванням вуглецевих волокон, другий розрив пов'язаний з руйнуванням скловолокон за механізмом витягування. Формування 8-ми шарового ГПК з двома зовнішніми шарами на основі склотканини конструкційної ровінгової та двома шарами односпрямованої вуглетканини паралельно прикладеному навантаженню та чотирма внутрішньо розташованими шарами склотканини з атласним плетінням забезпечує максимальну границю міцності 660,7 МПа (перший розрив), границю міцності на розрив 275,5 МПа (другий розрив) при максимальному відносному подовженні композиту 1,88%. Результати досліджень актуальні при розробці міжшарових ГКМ шляхом поєднання вугле- та скловолокон з метою досягнення високої міцності ГПК за рахунок вуглецевого волокна та покращення процесів поглинання енергії за рахунок пластичної деформації скловолокон в структурі гібридного композиту.
Посилання
Bukvić, M., Milojević, S., Gajević, S., Đorđević, M., & Stojanović, B. Production Technologies and Application of Polymer Composites in Engineering: A Review. Polymers. 2025. 17(16). 2187. https://doi.org/10.3390/polym17162187
Koniuszewska AG, Kaczmar JW. Application of Polymer Based Composite Materials in Transportation. Progress in Rubber, Plastics and Recycling Technology. 2016. 32(1). Р. 1-24. doi:10.1177/147776061603200101
Rajak, D. K., Pagar, D. D., Menezes, P. L., Linul, E. Fiber-Reinforced Polymer Composites: Manufacturing, Properties, and Applications. Polymers. 2019. 11(10), 1667. https://doi.org/10.3390/polym11101667
Campbell F. C. Structural Composite Materials. ASM International, 2010. 612р.
Bhagwat P.M., Ramachandran M., Raichurkar P. Mechanical Properties of Hybrid Glass/Carbon Fiber Reinforced Epoxy Composites. Materials Today: Proceedings. 2017. Vol. 4. Is. 8. P. 7375-7380. https://doi.org/10.1016/j.matpr.2017.07.067
Jagannatha T D., Harish G., Mechanical Properties of Carbon/Glass Fiber Reinforced Epoxy Hybrid Polymer Composites. International Journal of Mechanical Engineering and Robotics Research. 2015. Vol.4, No. 2, Р. 131-137.
Buehler M. J.; Rabu P.; Taubert A. Advanced Hybrid Materials: Design and Applications. European Journal of Inorganic Chemistry. 2012. v. 2012, n. 32, Р. 5092. doi. 10.1002/ejic.201201263
Rajpurohit, A., Joannès, S., Singery, V., Sanial, P., & Laiarinandrasana, L. Hybrid Effect in In-Plane Loading of Carbon/Glass Fibre Based Inter- and Intraply Hybrid Composites. Journal of Composites Science. 2020. 4(1), 6. https://doi.org/10.3390/jcs4010006
Dong C. Carbon and glass fibre-reinforced hybrid composites in flexure. Hybrid Advances. 2025. Vol. 10. 100471 https://doi.org/10.1016/j.hybadv.2025.100471
Zhu X., Deng J., Heidari A., Jamei M., Alizadeh A. Mechanical performance evaluation of optimal hybrid composite fabricated with glass and carbon fibers and thermoplastic polypropylene matrix or fencing sports athletes, International Communications in Heat and Mass Transfer. 2025. Vol. 160. 108346. https://doi.org/10.1016/j.icheatmasstransfer.2024.108346
Alsaadi M., Erkliğ A., Alrawi H. Effect of S-glass fabric on the mechanical characteristics of a hybrid carbon/aramid fabric reinforced epoxy composites. Materials Research Express. 2017. Vol. 4 (5). 055304. DOI 10.1088/2053-1591/aa6bab.
Ramachandran K., Khan M., Perera R. A. T., Jayaseelan D. D.Tensile and flexural behavior of synthetic and hybrid natural fiber composites for lightweight applications. Polymer Composites. 2025;46:S301–S313. https://doi.org/10.1002/pc.29781
Swolfs Y., Gorbatikh L., Verpoest I. Fibre hybridisation in polymer composites: A review. Composites Part A: Applied Science and Manufacturing. 2014. 67. Р. 181-200 https://doi.org/10.1016/j.compositesa.2014.08.027
ISO 527-1:2019(E) Plastics — Determination of tensile properties — Part 1: General principles, 2019. 27с.
Mikosianchyk О. О., Pedan Y. V., Mnatsakanov R. G. et al. Analysis of models and methods for assessing the strength characteristics of polymer composite materials. Problems of friction and wear. 2023. 3 (100). С.15-29. https://doi.org/10.18372/0370-2197.3(100).17891
Huang S., Fu Q., Yan L., Kasal B. Characterization of interfacial properties between fibre and polymer matrix in composite materials – A critical review. Journal of Materials Research and Technology. 2021. Vol. 13. P. 1441-1484. https://doi.org/10.1016/j.jmrt.2021.05.076
Kompozytsiini materialy : Elektronnyi resurs : navch. naoch. posib. / O. M. Dolhov ; M-vo osvity i nauky Ukrainy, Nats. tekhn. un-t «Dniprovska politekhnika». – Dnipro : NTU «Dniprovska politekhnika», 2024. – 126 с.
Wu W. Tensile Failure Behaviors and Theories of Carbon/Glass Hybrid Interlayer and Intralayer Composites. Coatings. 2023. 13(4). Р. 774. https://doi.org/10.3390/coatings13040774